Đừng vội tội nghiệp những sinh viên “ghi ghi, chép chép…”

Có lẽ tôi may mắn được đi đây đi đó nhiều, tiếp thu kiến thức và cả các phương pháp giảng dạy của những giáo sư nổi tiếng trên thế giới. Nhưng chính vì vậy mà tôi cảm thấy… tội nghiệp cho giáo viên của nước nhà vì trách nhiệm “bao sân” cho sinh viên! Là… phận thầy nhưng lúc nào cũng lo không kịp chương trình cho từng học kỳ, không đủ thời gian thảo luận… trong khi sinh viên chỉ cần ung dung “mượn tập của những bạn cùng lớp, chăm chỉ đi học đầy đủ để photocopy và tham khảo.” Tuy vậy, nếu được chọn lại, tôi vẫn không quay lưng với nghề mà mình đã chọn, tôi muốn làm giảng viên và đang cố gắng trở thành một giảng viên có “phương pháp giáo dục phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học.”

Thế nhưng, đáp lại những câu hỏi của tôi, ngay cả kiến thức của những môn học trước, chỉ là những ánh mắt ngây thơ hoặc những câu đại loại như “học lâu quá rồi làm sao nhớ, cô?” (!?); thậm chí hỏi đến Hiến Pháp mà sinh viên luật còn không thể trả lời được!? Đừng vội trách cứ thầy cô mà hãy xem lại chính cách học của mình. Với kiểu học đối phó như vậy, các bạn sẽ tích lũy được bao nhiêu kiến thức và quan trọng hơn, làm cách nào để vận dụng vào công việc?

Cô bạn Bra-xin cùng lớp cao học ở Hà Lan của tôi chẳng bao giờ chép bài dù không vắng buổi học nào vì cô ấy tự nhận không có khả năng vừa nghe giảng, vừa chép bài, ngay cả những lúc thầy đọc cho chép (thậm chí khi học bằng tiếng mẹ đẻ). Điều tệ hại là cô bạn ấy không bao giờ đậu trong lần thi đầu tiên của bất kỳ môn học nào, dù cô ấy luôn mượn tập vở của nhiều bạn học (đa số là của những người bạn từ các nước nói tiếng Anh vì chúng tôi học chương trình bằng tiếng Anh) để photocopy và tham khảo. Bạn Linh Anh (TT 15-9) cho biết bạn phải mượn tập của những sinh viên cần mẫn đi học chăm chỉ để photo. Tôi ngạc nhiên với cách học… dựa dẫm đó mà bạn vẫn đạt hạng khá!?

Nếu từng ở vị trí một sinh viên nước ngoài, không được theo dõi bài giảng bằng tiếng mẹ đẻ có lẽ bạn mới thấm thía cái “được” của việc đến lớp. Cũng giống cô bạn của mình, tôi không có khả năng ghi bài ngay tại lớp (tuy tôi vẫn có một quyển vở đầy… chữ sau mỗi giờ giảng) nên tôi phải tự trang bị cho mình một máy ghi âm. Sau giờ học tôi luôn phải dành một thời gian đáng kể chép lại toàn bộ bài giảng để cuối cùng phát hiện ra chúng… y như trong giáo trình. Trung thực mà nói, kết thúc một năm học tôi vẫn chưa đủ khả năng biến cái của thầy thành của mình mà không lệ thuộc vào trợ lý đắc lực - chiếc máy ghi âm. Nhưng tôi vẫn đến lớp, thay vì chỉ cần gửi chiếc máy cho một người bạn để có thêm thời gian ở nhà đọc các tài liệu khác. Trong quá trình ngồi trên lớp nghe giảng, chúng ta tiếp thu thông tin được lần thứ nhất; thông tin được lặp lại lần thứ hai khi chúng ta ghi vào vở; thêm một tiếng đồng hồ ngồi ở nhà đọc lại vở ghi giúp chúng ta có thể nắm được nội dung cơ bản của vấn đề vừa trình bày để tiện theo dõi những nội dung sẽ được giới thiệu trong những giờ tiếp theo. Kết thúc môn học, chúng ta đã tích lũy được kiến thức một cách có hệ thống để không phải cuống cuồng học thuộc lòng với mục đích “trả nợ”, để rồi quên hết nếu lỡ thi… đậu! Thế nên đừng vội tội nghiệp cho “những sinh viên cần mẫn đi học, ghi ghi, chép chép…”. Tôi tin rằng những sinh viên giỏi mà bạn đề cập tới đều nằm trong số họ.

Tuy nhiên, không phải thầy cô nào cũng có khả năng thu hút sự quan tâm của sinh viên trọn 45 phút (và khoa học đã chứng minh hiện tượng sinh viên không tập trung 100% giờ giảng là biểu hiện tâm lý rất tự nhiên), thế nên không lấy gì làm lạ khi trong một bài báo gần đây bàn về phương pháp giảng dạy của giáo viên, một sinh viên không ngần ngại khen thầy mình giảng rất hay chỉ vì “thỉnh thoảng thầy làm cho cả lớp… cười ồ”!? Điều này không phải không có lý, vì theo các nhà tâm lý học, ngôn ngữ cử chỉ (body language) và duyên ăn nói chiếm hơn 30% hiệu quả của một giờ giảng. Vậy phải chăng chỉ cần cho một diễn viên học thuộc lòng giáo trình là chúng ta có một giáo viên? Để phân tích một nội dung trong giáo trình, giảng viên phải nghiên cứu, tổng hợp từ rất nhiều thể loại tài liệu khác nhau. Bất cứ minh họa nào, dù có thú vị bao nhiêu, nếu không hợp cảnh, hợp tình thì sẽ hóa thành… vô duyên.

Cuối cùng, có bao giờ bạn áy náy khi chỉ biết ăn những món do thầy cô dọn sẵn mà không cần tìm hiểu mình phải tự sửa soạn chúng như thế nào, đừng nói đến việc ai đó sẽ đặt bạn nấu một món mà thầy cô chưa từng cho bạn nếm thử? Buổi đầu tiên của mỗi môn học, sinh viên đều được giới thiệu những tài liệu tham khảo, vậy mà có bao nhiêu bạn chịu đọc? Các bạn viện ra đủ các lý do cho sự chểnh mảng của mình: nhiều tài liệu, chương trình quá nặng… để “buộc” thầy cô phải giới hạn đề cương ôn thi, giảm bớt danh mục tài liệu!? Và chính vì không chịu đọc trước nên trong những giờ thảo luận, trợ giảng lại phải làm nhiệm vụ “độc thoại” những đáp án cho các tình huống được nêu thay vì chỉ hướng dẫn sinh viên tự thuyết trình. Vậy làm sao các bạn có khả năng tư duy, tìm ra giải pháp cho những tình huống thực tế trong công việc mà bạn sẽ đảm nhiệm trong tương lai?

This entry was posted on 13. September 2007 at 17:51 and is filed under Thích gì viết nấy. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response or trackback from your own site.